Rapport groep 2014 Taal- en Letterkunde 1

From Edutech
Jump to: navigation, search

4 april 2014

Groepswerk gemaakt in het kader van het vak onderwijstechnologie Lerarenopleiding VUB.


Groepsleden

  • Katleen Bardijn
  • Julien Chérot
  • Jessica De Ras
  • Jessica Devis
  • Silke Quateau
  • Annelies Van Hauwermeiren
  • Joyce Yusuff

Samenvatting

In het kader van het vak Onderwijstechnologie aan de VUB, hebben we activiteiten ontwikkeld rond het thema wonen binnen het vakgebied Nederlands voor anderstaligen (NT2). Elk teamlid heeft één pagina gemaakt, met elk een verschillende oefening. Om het aantrekkelijk te maken en te kaderen, hebben we een personage gecreëerd, Jakub, die als anderstalige, naar Brussel komt en op zoek moet gaan naar een appartement. We hebben ervoor gezorgd dat de informatie en oefeningen authentiek zijn om de interesse en motivatie te stimuleren.

De activiteiten of oefeningen hebben we gemaakt in JClic. JCLIC 0.2.3.4 is een free open source authoring tool die de mogelijkheid biedt educatieve en interactieve oefeningen te maken zoals kruiswoordraadsels, grammaticaoefeningen en associaties. Elke activiteit, zoals zonet vermeld, staat niet afzonderlijk, maar behoort tot een project. Per project kan je één of meerdere activiteiten creëren. JClic stelt de leraar in staat om afwisseling en interactie te brengen in de leerstof. Op de officiële website van JClic kan je een wizard downloaden en zo vervolgens installeren op je computer. Er wordt een onderscheidt gemaakt tussen JClic Author, JClic Player en JClic Reports. Met JClic author kan je activiteiten of spellen maken, aanpassen, uitbreiden en publiceren. JClic Player wordt gebruikt door de leerling/student zelf die geen internetverbinding nodig heeft om de activiteiten te doen. JClic Reports laat de leraar toe de resultaten te bekijken van de studenten die de oefeningen in JClic gemaakt hebben. Je kunt de oefeningen dus ook op punten zetten. Het programma laat ook toe om projecten of activiteiten in te laden die iemand anders gemaakt heeft.

Onze tool bevat inductieve oefeningen waardoor de leerling op een praktijkgerichte manier dingen kan aanleren. Dankzij de activiteiten die we in JClic gecreëerd hebben, kan de leerling oefeningen maken binnen het thema wonen. Bij de eerste oefening staan de verschillende soorten huizen centraal. Het is de bedoeling dat de juiste woning naar het juiste woord te slepen. Er wordt telkens aangegeven of het antwoord juist of fout is. Bij de volgende oefening ‘Van klein naar groot’ komt grammatica aan bod waarbij de leerling de verschillende woonsten moet rangschikken. Er is ook een oefening voorzien rond het interieur van een woonst. In de deze oefening moet de leerling de juiste beschrijving vinden van een begrip. Bij het uitproberen van JClic ondervonden we enkele beperkingen. Zo is het ons niet gelukt om een filmpje met geluid en het klassieke memoryspel te integreren. De lay-out is ook verouderd en zo ook het aantal activiteiten.


Doel - Concept

Aan de hand van de free open source authoring tool JavaClic hebben we een aantal oefeningen opgesteld voor het vak Nederlands voor anderstaligen (NT2).

Deze oefeningen zijn opgebouwd omtrent het onderwerp wonen. Hierbij hebben we ons gebaseerd op het handboek Kunt u mij helpen? Een cursus Nederlands voor anderstaligen. Het hoofdstuk wonen is het achtste hoofdstuk in dit boek, voorafgegaan door de hoofdstukken Kennismaking, Onderweg, In een café, Afspraak, Gefeliciteerd (hoofdstuk omtrent tijdsbepaling), Winkelen en Gisteren.

We integreren dit ook in ons project en hopen in de toekomst nog aanvullingen te kunnen maken in de voorgaande hoofdstukken. Doorheen de oefeningen is er een rode draad aangebracht van een man (buitenlander) die op zoek gaat naar een woning in België. Zijn zoektocht wordt nauw verweven met de taalverwerving van de woordenschat en grammatica omtrent wonen. De opgestelde oefeningen zijn gericht voor personen die het Nederlands in geringe mate onder de knie hebben, met andere woorden een niveau A1-A2 wensen aan te vangen of hebben. Deze oefeningen dienen als ondersteuning bij verdere theoretische uitleg (bijvoorbeeld in avondonderwijs).

Het doel van deze opzet is dan ook het op een interactieve, veelzijdige manier en activerende wijze aanleren van de woordenschat en grammatica over het thema wonen. Tevens is het onze doelstelling om de mogelijkheid aan andere leerkrachten of geïnteresseerden te bieden om aanvulling te geven op ons hoofdstuk of op deze opzet.

Gebruikte technologieën

JCLIC


JavaClic 0.2.3.4 (of JCLIC 0.2.3.4) is een free open source authoring tool die de mogelijkheid biedt educatieve en interactieve oefeningen te maken. De tool is gratis van het internet te downloaden (http://clic.xtec.cat/en/jclic/download.htm) en werkt op verschillende besturingssystemen, waaronder Windows, Linux en Mac OS X. Een Nederlandstalige versie bestaat nog niet. Een Engelstalige is er daarentegen wel. Een JCLIC-auteur kan kiezen tussen verschillende interactieve oefeningen, zoals kruiswoordraadsels, invuloefeningen of puzzels. Zo goed als alle oefeningen laten het toe te werken met een combinatie van tekst en afbeeldingen. De meeste zijn ook ingesteld op multimedia, zoals geluidsfragmenten en video’s.

JCLIC is ontwikkeld in de programmeertaal van JAVA. Zowel de leraar die JCLIC-oefeningen opstelt als de leerling die ze maakt, moeten daarom JAVA op hun computer installeren vooraleer ze met JCLIC aan de slag kunnen. Dat kan via http://www.java.com/nl/download/index.jsp of via de website van JCLIC: http://clic.xtec.cat/en/jclic/download.htm.

JCLIC bestaat uit vier applicaties:

JCLIC-author: de auteursomgeving waarin je oefeningen kan opstellen en aanpassen.

JCLIC-player: hierin kan je offline oefeningen bekijken en oplossen.

JCLIC-applet: maakt het mogelijk oefeningen uit de auteursomgeving naar een (browseronafhankelijke) webpagina te exporteren.

JCLIC-reports: houdt de resultaten van leerlingen/studenten bij, als de auteur van de oefening(en) dat vraagt.


JCLIC wordt vermeld in de brochure “Vrije Software in het onderwijs: een praktische gids voor het gebruik van open source software en open leermiddelen” (2005) (http://www.vlaanderen.be/nl/publicaties/detail/vrije-software-in-het-onderwijs-een-praktische-gids-voor-het-gebruik-van-open-source-software-en-open-leermiddelen). De tool wordt er ook uitgebreid voorgesteld (pp. 47-49), ook al gaat het om een vorige versie (JCLIC 0.1.1.5). Dat JCLIC in die brochure wordt vermeld, was voor ons een aanwijzing dat de tool toegankelijk is voor ons alledaagse onderwijs.


Overwogen alternatieven


Vooraleer wij voor JCLIC kozen, hebben we enkele andere authoring tools overwogen:

eXe-learning (http://exelearning.org): eenvoudig en geliefd door leerkrachten, maar geen geüpdate versies meer sinds 2011. De laatste update van JCLIC was er in oktober 2013.

Courselab (http://www.courselab.com): op het eerste gezicht interessant met vele mogelijkheden voor interactieve activiteiten, maar enkel te gebruiken via Windows.

Classtools.net (www.classtools.net): interactieve activiteiten die meteen op de website van de tool kunnen gemaakt worden en van daar richting blog of andere webpagina kunnen. Het aantal mogelijkheden voor activiteiten was echter beperkter dan in JCLIC. Ook was de aard van de activiteiten geschikter voor een jongere leeftijdscategorie dan de volwassenen die wij voor ogen hadden.

Xical (http://www.xical.org): leek uiteindelijk meer gericht op interactieve presentaties dan op oefeningen.

• (Xerte: zeer interessant voor onze doeleinden, maar uitgesloten volgens de richtlijnen van de opdracht, wegens reeds gebruikt in een vorige opdracht.)

Verwezenlijking

1. Om een project in JCLIC aan te maken, dien je eerst na te gaan of je JAVA op je computer hebt. Zo niet, ga eerst naar http://www.java.com/nl/download/index.jsp om JAVA te installeren. Daarna open je een browser (internet explorer, mozilla firefox, etc.) en surf naar: http://clic.xtec.es/en/index.htm . Je krijgt volgende mogelijkheden te zien: LIBRARY OF ACTIVITIES, JCLIC, CLIC 3.0, COMMUNITY, DOCUMENTS, SUPPORTS, TOOLS, SEARCH en LANGUAGE SELECTION. Klik op de tweede keuzemogelijkheid: JCLIC.


2. Daarna krijg je een pagina te zien met volgende topics: WHAT IS IT?, CHARACTERISTICS, DOWNLOADING AND INSTALLATION, SCREENSHOTS, COURSES AND TUTORIALS, DEVELOPMENT en FAQ. Klik op de derde mogelijkheid: DOWNLOADING AND INSTALLATION. Je krijgt vier mogelijkheden te zien: JCLIC, JCLIC AUTHOR, DEMONSTRATION ACTIVITIES en JCLIC REPORTS. Kies voor de tweede mogelijkheid: JCLIC AUTHOR. Wanneer er gevraagd wordt om het bestand op te slaan op je computer, zorg dan dat je de locatie kent waarin het bestand opgeslagen wordt. Daarna zal er een snelkoppeling verschijnen op het bureaublad. Het programma zal naar de taal vragen waarin het moet werken. Vink de gewenste taal aan.


3. TABBLAD PROJECT (Het eerste tabblad dat je te zien krijgt). Om aan de slag te gaan met het programma, dubbelklik je met de linkermuistoets op het icoontje van JCLIC Author. Het programma wordt geopend (met JAVA !). Heel vaak echter werkt de snelkoppeling niet. In dat geval klik je eerst op de snelkoppeling, dan verschijnt er een venster waarin je kan bladeren op je pc om het originele bestand terug te vinden (meestal op: C-schijf/Program Files/JCLIC). Zo kan je het programma alsnog openen.

Op het startscherm zie je vier tabbladen. Klik op BESTAND. Daarna verschijnt er NIEUW PROJECT. Vul daarna de naam van het project in onder PROJECT NAAM. Het programma zal die naam ook gebruiken als bestandsnaam. Bij MAP zie je dan waar het programma het bestand op je computer zal opslaan. In het vak BESCHRIJVING vind je de titel van het project (die je nog kan veranderen) en kan je een korte inhoud toevoegen. Bij AANMAAK vind je de auteurs van het project, aan welke school deze perso(o)n(en) verbonden zijn en wanneer het project is opgestart en bijgewerkt. Als je in dit vak informatie wil toevoegen, klik je op het + teken. Wil je een item verwijderen, dan klik je op het - teken. Wil je een item aanpassen, dan klik je op de bloknootknop.


4. TABBLAD MEDIA BIBLIOTHEEK (Het tweede tabblad). In dit tabblad kan je mediabestanden toevoegen aan het project. Klik daarvoor op de kubusknop en selecteer het gewenste bestand. Daarna klik je op open. JCLIC zal vragen om het bestand in dezelfde folder op te slaan als de folder waarin je je oefening hebt opgeslagen. Op die manier wordt de afbeelding direct aan de oefening gelinkt.


5. TABBLAD ACTIVITEITEN (Het derde tabblad). In dit tabblad kan je oefeningen aanmaken. In JCLIC kan je volgende oefeningen gebruiken: COMPLEXE ASSOCIATIE, SIMPELE ASSOCIATIE, DUO’S ZOEKEN, EXPLOREREN ACTIVITEIT, IDENTIFICEER CELLEN, INFORMATIE SCHERM, DUBBELE PUZZEL, VERWISSEL PUZZEL, GAT PUZZEL, TEKST: VERVOLLEDIG TEKST, TEKST: INVULOEFENING, TEKST: IDENTIFICEER ELEMENTEN, TEKST: ELEMENTEN ORDENEN, GESCHREVEN ANTWOORD, KRUISWOORDRAADSEL, WOORDZOEKER. Wanneer je een activiteit selecteert, moet je die een naam geven. Aan elke oefening is een tabblad BERICHTEN verbonden:

Bij EERSTE BERICHT schrijf je een boodschap die de leerlingen zullen zien bij het opstarten van de oefening. Bij het LAATSTE BERICHT schrijf je een boodschap die de leerlingen zullen zien bij het afsluiten van de oefening. Bij FOUT BERICHT zien de leerlingen een boodschap die zal verschijnen bij een fout antwoord. Bij het tabblad VENSTER kan je het uitzicht van de oefening aanpassen en een achtergrondkleur of -foto kiezen.


6. TABBLAD VOLGORDE : hier kan je de volgorde van de oefeningen aanpassen. In de rechterkolom selecteer je eerst de oefening die je wil aanpassen. Dan klik je ofwel op de gele pijl naar boven of naar onderen om de oefening naar boven of naar beneden te verplaatsen.


7. OP HET INTERNET PLAATSEN : De oefeningen die je in JCLIC maakt, kan je ook op het internet plaatsen. Ga daarvoor naar GEREEDSCHAPPEN en selecteer MAAK WEBPAGINA.


Meer informatie over de werking van JCLIC vind je op de volgende websites:

http://ict.kathotielt.be/JClic/voorbeeld/index.html

http://www.bloggen.be/jclic/

http://www.walhak.com/cursusjclic/index.html

http://clic.xtec.cat/en/jclic/index.htm

Conclusie

De tool JCLIC geeft de mogelijkheid om nieuwe werkvormen te hanteren bij het aanleren van een tweede taal, hier NT2. Dankzij deze tool kunnen leerlingen/studenten woordenschat aanleren in een authentieke context gebruikmakend van interactieve werkvormen die de interesse en motivatie automatisch zullen stimuleren. Dankzij JClic kan je werken met verschillende toepassingen. De toepassingen waar wij onder andere gebruik van maakten zijn afbeeldingen verbinden, geluiden herkennen en het gebruik maken van plattegronden en advertenties.

We hebben wel ondervonden dat JCLIC zijn beperkingen heeft. Vele elementen verschillen van andere meer gebruikelijke programma's (zoals shortcuts in Word) en bepaalde toepassingen zijn gewoonweg niet mogelijk (zoals een filmpje met geluid). Dit toont aan dat het een vrij verouderd programma is, de lay-out vertelt het ook. Daarnaast zijn er maar een tiental activiteiten die je kan uitvoeren; je kan er dus niet eindeloos mee werken.

We hebben ervoor gezorgd dat de informatie en oefeningen authentiek zijn. Het gaat immers over een buitenlander die naar België verhuist en het eerste wat hij nodig zal hebben, is een verblijf. Hij moet op de hoogte zijn van de basiswoordenschat over wonen om uiteindelijk uit verschillende advertenties de juiste te kunnen kiezen. Op die manier kunnen de leerlingen, al dan niet buitenlanders, zich identificeren met ons hoofdpersonage (Jakub) terwijl ze op inductieve wijze Nederlandse woordenschat en grammatica aanleren.

Naast motivatie is autonomie ook een sleutelbegrip in het leerproces van leerlingen. JClic is een tool waarmee je op zelfstandige basis verder kan werken, je moet gewoonweg de instructies volgen. Enkel voor het niet begrijpen van een bepaald woord moet de leerkracht inspringen, hoewel het vaak met een afbeelding of context wordt verduidelijkt.


Linken

Onze oefeningenreeks kan gedownload worden via deze site: http://www.addframes.com/NT2ondersteuning/Home . Eerst vind je de link naar de algemene JCLIC-website. Daaronder staat een zip-document dat je kan downloaden en openen via de JCLIC-player. Wie de reeks wil maken, moet dus JCLIC (en JAVA) op zijn of haar pc geïnstalleerd hebben.

Hieronder vindt u de link naar onze presentatie: https://docs.google.com/presentation/d/1gCnkJVnOxXc6SKKVt4P869Ox8ducPHtApg6GVFuErt8/pub?start=true&loop=false&delayms=3000

Via Katleen Bardijn haar account hebben we onze oefeningenreeks op Klascement geplaatst. We wachten echter nog op goedkeuring en bevestiging van Klascement vooraleer we de definitieve weblink op deze pagina kunnen plaatsen.

We hebben onze oefeningen ook per e-mail verstuurd naar de 'Library of JCLIC-activities' met de vraag om onze activiteit met bijbehorende Creative Commons License (Attribution - Non-commercial - Share alike) op te nemen in de online databank van andere JCLIC-activiteiten (http://clic.xtec.cat/en/act/index.htm). Op die manier is de activiteit ook openbaar. We wachten echter nog op een antwoord.

Referenties

http://clic.xtec.cat/en/jclic/index.htm

https://www.flickr.com/search/advanced/

Ham, E., Tersteeg, W., & Zijlmans, L. (2002). Help!1 - Kunt u mij helpen? Een cursus Nederlands voor anderstaligen. Utrecht: Stichting Nederlands Centrum Buitenlanders.

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap: Departement Onderwijs (2005). Vrije Software in het onderwijs: een praktische gids voor het gebruik van open source software en open leermiddelen. Brussel: Departement Onderwijs en Vorming.

Kruiswoordpuzzel: www.kruiswoordraadselmaken.be

Uitleg woorden: www.vandale.be/opzoeken

Uitleg jclic: http://ict.kathotielt.be/JClic/downloaden_en_installeren/

Uitleg kruiswoordpuzzel: www.lerarentools.be/V1/index.php?page=detail&record=147‎


Appendices

Appendix 1: Overzichtsmatrix van individuele bijdragen

Overzichtsmatrix
Wie Onderzoek Aanmaak leermateriaal Gebruikte tech Rapport Presentatie
Bardijn Katleen Onderwerp: NT2, NT1, spreekwoorde, zinsontleding oefening interieur JCLIC, wiki, GoogleDocs 1., 1.1, 1.9 ons project voorstellen
Chérot Julien Introtekst om het thema voor te stellen Introtekst om het thema voor te stellen JCLIC, GoogleImages, GoogleDocs, Audacity, Moviemaker 1.6, 1.9 + correctie van het rapport conclusie
De Ras Jessica JCLIC voor NT2 met thema wonen Geluiden koppelen aan kamer. Kruiswoordraadsel JCLIC, Van Daele, Google, Huisgeluiden opgenomen met recorder, addframes 1.3, 1.9 Voorstelling oefeningen
Devis Jessica NT2 - thema wonen: cursusmateriaal Soorten woningen + de comparatief JCLIC, wiki, GoogleDocs, 1.4, 1.9 JCLIC voorstellen
Van Hauwermeiren Annelies Oorlog ‘14-’18 Invuloefeningen op basis van plattegrond JCLIC, GoogleDocs, Wiki 1.5, 1.9 Voorstelling oefeningen
Quateau Silke JCLIC voor NT2 met thema wonen Complexe associatie: eindoefening advertenties JCLIC, GoogleDocs, GoogleImages, Wiki 1.9, online plaatsen rapport Voorstelling mogelijkheden JCLIC en mogelijkheden thema
Yusuff Joyce JCLIC voor NT2 met thema wonen, cd NT2 Simpele associatie (afbeelding-woord) JCLIC, GoogleDocs, Wiki 1.9 Problemen en beperkingen

Handtekeningen