Rapport groep 2015 LO1

From Edutech
Jump to: navigation, search

Groepsleden

  • Donckier Anne-Sophie
  • Ledens Julie
  • Huts Kristof
  • Van Loock Annelies
  • Van Raemdonck Cindy
  • Verhavert Yanni
  • Vertonghen Jikkemien

Samenvatting

Hoewel de kwantiteit en kwaliteit van digitale leermiddelen de laatste jaren enorm is toegenomen binnen het Vlaamse onderwijslandschap, blijkt deze trend zich niet door te zetten binnen het vak lichamelijke opvoeding. Digitale leermiddelen maken binnen de lichamelijke opvoeding eerder langzaam hun intrede. Nochtans kampt dit vak in vergelijking met andere meer theoretisch gerichte schoolvakken met een aantal specifieke problemen waar digitale leermiddelen mogelijks een oplossing zouden kunnen bieden (vb. geen/weinig objectieve evaluatie procedures). Dit groepswerk hoopt een relevante bijdrage te leveren aan bovenstaand probleem en dit zowel voor ICT-minded leraren lichamelijke opvoeding (innovators/early adaptors) als hun tegenpolen (laggards). Rekening houdend met beide doelgroepen wordt respectievelijk gefocust op het aanreiken van een methodologie voor het objectief uitvoeren van leerlingevaluaties, als de promotie van vakrelevante digitale leermiddelen (vb. beeld-/bewegingsanalyse).

Doel - Concept

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat het vak lichamelijke opvoeding zich over de hele wereld in een defensieve positie bevindt (o.a., Hardman & Marshall, 2000; Huts et al., 2007, Pühse & Gerber, 2005). De lage status van het vak is volgens verschillende auteurs onder andere te wijten aan scepticisme met betrekking tot de academische, productieve, educatieve en/of constructieve waarde van het vak. Lichamelijke opvoeding beschikt immers niet over wetenschappelijke bewijzen die aantonen dat de gepretendeerde voordelen (o.a., Quality Standards Recommended at the World Summit on Physical Education, Berlin, November 3-5, 1999) en vooropgestelde doelstellingen ook werkelijk bereikt worden (Huts et al., 2007). Daarnaast kan volgens Pringle (2000) binnen de Westerse wereld een interesseverschuiving worden vastgesteld in het voordeel van meer theoretisch georiënteerde schoolvakken (o.a., wiskunde, talen). In tegenstelling tot deze schoolvakken, ontbreekt het in het vak lichamelijke opvoeding nog steeds aan een methode die objectief aantoont waar leerlingen zich bevinden in het leerproces en/of de nagestreefde doelstellingen ook effectief door de leerlingen bereikt worden. Technologie en meer bepaald beeldanalyse zou in deze context een meerwaarde kunnen betekenen, doch:

  • De potentiële meerwaarde van beeldanalyse kan - zoals steeds- enkel bereikt worden indien een aantal regels consequent in acht worden genomen. Videofeedback is vandaag nog te veel een veredelde vorm van beeldjes kijken in tegenstelling tot de valide, betrouwbare, objectieve evaluatiemethode die het zou kunnen zijn.
  • Digitale leermiddelen blijken eerder langzaam hun intrede te maken binnen het vak lichamelijke opvoeding (Kimbroug et al., 2014; Madou & Cottyn, 2014).


Wat we bewust waarnemen (kijken) komt immers vaak niet overeen met wat er werkelijk door onze ogen waargenomen wordt (zien). Zonder te diep in te gaan op de anatomie en/of de exacte werking van het visueel systeem (interactie oog, oogzenuw, hersenen) is het belangrijk om weten dat de nauwkeurigheid en objectiviteit waarmee we kijken eerder beperkt is. ‘Kijken’ is geen rechtstreekse vertaling van alles wat we zien! De mens ‘kijkt’ in de eerste plaats met zijn geheugen waardoor onvermijdelijk een grote hoeveelheid nieuwe - en vaak relevante - informatie verloren gaat. Aan de basis van deze wetenschap liggen onder andere:

  • De beperkte waarnemingskwaliteit van het menselijk oog: Het menselijk oog kan ± 200 fps/sec waarnemen, doch op ieder beeld is slechts een beperkte hoeveelheid informatie echt scherp zichtbaar.
  • Selectieve/subjectieve aandacht van kijken: Iedereen interpreteert beelden op een eigen manier. Bij eenzelfde prikkeling (beeld), bestaat een grote kans dat twee individuen niet precies hetzelfde waarnemen. Dit stellen we ook vast in de sport. Wanneer verschillende leraren lichamelijke opvoeding naar de uitvoering van een leerling kijken - live of op een videobeeld - benoemt ieder van hen een aantal sterktes en zwaktes die niet noodzakelijk overeenkomen met deze van de collega leraar. Kijken heeft dus te maken met geheugen, met relateren aan eerdere ervaringen, met inkleuren door gevoelens. Aandachtspunten die de leraren meekregen tijdens opleidingen of uit boeken, krijgen onbewust meer aandacht tijdens het bekijken en beschrijven van beelden, enz.


Rekening houdend met het bovenstaande hebben we er voor geopteerd om in dit groepsproject twee doelstellingen voorop te stellen, namelijk:

  • Leraren lichamelijke opvoeding een basis aanreiken voor de ‘objectieve’ beeldanalyse van sportspecifieke bewegingen (bij de evaluatie van vakspecifieke eindtermen binnen het domein “Motorische competentie”).
  • Leraren aanzetten tot het gebruik van beeldanalyse technologie tijdens de les lichamelijke opvoeding (opname, feedback, enz.).


Om dit te verwezenlijken wordt gebruik gemaakt van een gestructureerd beeldanalyse protocol dat internationaal werd ontwikkeld binnen de topsportpraktijk (zie Tabel 1). Samengevat tracht dit protocol via het consequent doorlopen van een aantal stappen de valkuilen gerelateerd aan beeld-/bewegingsanalyse te beperken door het dynamisch gegeven ‘zien’ om te zetten naar een eerder statisch en bijgevolg meer objectief en beter reproduceerbaar iets. Een videofeedback methodologie die het voor leraren - en/of leerlingen - mogelijk moet maken om vorderingen binnen het (motorisch) leerproces objectiever aan te tonen. Zoals reeds eerder aangehaald is het steeds consequent doorlopen van alle stappen van het protocol van primordiaal belang om de potentiële meerwaarde van beeldanalyse ook effectief te bereiken. De opeenvolgende stappen worden weergegeven in onderstaande tabel en zijn gerelateerd aan het beeld (kwaliteit/opname en fragmentatie) of de beweging (ontleding, analyse en evaluatie).

STAP WAT WAAROM
Beeld Kwaliteit/opname Ontwikkelen of opzoeken/downloaden van kwalitatief beeldmateriaal Omdat een objectieve beeldanalyse staat of valt met de kwaliteit van het beeldmateriaal (vb. positionering van de camera, uitlijning van de camera, belichting, grootte en positie van het object, enz.).
Fragmentatie Knippen/trimmen van kwalitatief beeldmateriaal tot beeldfragmenten die afzonderlijk dienen geëvalueerd te worden. Praktisch i.f.v. grootte van bestand.

Inhoudelijk: om mogelijke afleiding door andere bewegingen uit te sluiten.

Beweging Ontleding Bepalen van objectief definieerbare, vaststaande, cruciale momenten of deelbewegingen in de totaal beweging (= kernbeelden). Om een valide vergelijking tussen twee beelden / bewegingen effectief mogelijk te maken (vergelijking is enkel relevant indien 2 exact dezelfde momenten vergeleken worden).
Analyse Beschrijving van de positie van alle lichaamsdelen per kernbeeld. Omdat op deze manier ieder aspect van de beweging in rekening gebracht wordt en niet alleen die aandachtspunten waar een leraar (onbewust) meer aandacht aan besteed.
Evaluatie Vergelijking en beoordelen van de bewegingsuitvoering van de leerling(en) t.o.v. referentietechniek, op basis van vooraf bepaalde nominale vragen. Omdat deze werkwijze de meest betrouwbare en valide blijkt te zijn.
Tabel 1: Stappen voor een objectieve beeld-/bewegingsanalyse.

Gebruikte technologie

Technologie gebruikt voor aanmaak van het beeldmateriaal

In Tabel 2 geven we aan welke technologieën we gebruikten i.f.v. de verwezenlijking van doelstelling 1, namelijk: “Leraren lichamelijke opvoeding een basis aanreiken voor de ‘objectieve’ beeldanalyse van sport specifieke bewegingen (bij de evaluatie van vakspecifieke eindtermen binnen het domein “Motorische competenties”)”.

STAP Technologie
Beeld Kwaliteit/Opname Video camera’s, youtube downloader, keepvid, Kinovea
Fragmentatie Kinovea
Beweging Ontleding Kinovea
Analyse Kinovea
Evaluatie Kinovea
Tabel 2: Gebruikte technologieën voor de aanmaak van het beeldmateriaal.

Youtube downloader en keepvid: Voor het downloaden van referentiebeelden

Kinovea : Gebruiksvriendelijk open-source programma dat beschikt over tools om een objectieve beeld-/bewegingsanalyse mogelijk te maken. Een screenshot van dit programma met de functies die wij hebben gebruikt, wordt gepresenteerd in figuur 1. Een volledige tutorial over het gebruik van het programma kan worden bekeken vanuit het ‘Help-menu’ of via de volgende link: https://www.youtube.com/watch?v=UXg3PEkVODM .

Figuur 1: screenshot Kinovea
STAP WELKE FUNCTIE
Beeld Kwaliteit/Opname 1 Live opnemen van één of twee beeldbestanden
Fragmentatie 2 Afspelen van één of twee beeldbestanden

3 Openen van een nieuw beeldbestand 4 Afspeelfucnties (afspeelsnelheid, frame by frame, enz.) 5 Trimmen van beeldmateriaal

Beweging Ontleding 6 Aanmaken van een kernbeeld
Analyse 7 Tekenfuncties (vergrootglas, lijnen, hoeken, enz.)

8 Commentaar bij kernbeelden 9 Opslaan (als nieuwe beeldfragment, beeldfragment + kernbeelden, kernbeelden)

Evaluatie 2 Afspelen en vergelijken van twee beeldbestanden (referentie vs. leerling)
Uitleg bij screenshot kinovea

Technologie gebruikt voor publicatie van het beeldmateriaal

Het beeldmateriaal dat werd aangemaakt in Kinovea hebben we vervolgens openbaar gemaakt i.f.v. de verwezenlijking van doelstelling 2, namelijk: “Leraren aanzetten tot het gebruik van beeldanalyse technologie tijdens de les lichamelijke opvoeding (opname, feedback, enz.)”. Hiervoor maakten we gebruik van het gratis online deel- en werkplatform “Weebly” (http://bewegingsanalyse.weebly.com). Leraren Lichamelijke Opvoeding kunnen gratis en ten allen tijde de website raadplegen en filmpjes downloaden. Momenteel staan enkele bewegingsfragmenten met kernbeelden van volgende sporten online:

  • Badminton: Clear en opslag
  • Gymnastiek: Handstand en radslag
  • Voetbal: Pass en verre pas
  • Volleybal: Receptie (onderhands)
  • Handbal: stand worp
  • Altetiek: Loopbeweging

De belangrijkste criteria waarop de selectie van Weebly gebaseerd werd, zijn:

  • Betaalbaar/kosteloos
  • De vooropgestelde methodologie voor een objectieve bewegingsanalyse moest gehandhaafd kunnen worden (m.a.w., referentiebeelden en kernbeelden moesten geüpload kunnen worden)
  • Gebruiksvriendelijkheid, overzichtelijkheid, enz. van het platform

De website bestaat uit 3 pagina’s:

  1. Home : Hier hebben we de aanleiding van ons project omschreven, alsook de doelstelling en hoe een leraar lichamelijk opvoeding te werk moet gaan om gebruik te maken van het beschikbare beeldmateriaal (nl., referentie-en kernbeelden) (d.i. werkwijze).
  2. Beeldmateriaal : Op deze pagina kunnen de leraren per sport (alfabetisch gerangschikt) de referentiebeelden, alsook de kernbeelden downloaden.
  3. Website als platform : Zoals hierboven reeds aangehaald, hopen we de website verder op te bouwen samen met andere leraren lichamelijk opvoeding. Echter om de kwaliteit van het beeldmateriaal enigszins te bewaren werd op deze pagina een contactformulier voorzien waarin een leraar een aanvraag kan indienen om een nieuwe referentie-/kernbeeld op de website te plaatsen. Hierbij dient aangeven te worden voor welke sport ze beeldmateriaal wensen te uploaden.

Technologie gebruikt voor communicatie en collaboratie intern in de groep

  • Dropbox: Voor het uitwisselen van video’s, presentatie en andere werkdocumenten
  • We Transfer: Voor het doorsturen van grote, onbewerkte video bestanden (tot 2GB)
  • Big Bleu Button: Groepsoverleg tussen enkele groepsleden
  • Skype: Individueel overleg tussen twee groepsleden

Verwezenlijking

Met behulp van bestaande free (open source) technologie (vb. keepvid, wetransfer, kinovea) werd een beeld-/bewegingsanalyse methodologie ontwikkeld. Een methodologie die op efficiënte wijze de potentiële meerwaarde van beeld-/bewegingsanalyse benut om zo (motorische) leervorderingen binnen het vak lichamelijke opvoeding te kwantificeren en/of te onderbouwen ten opzichte van anderen (vb. leerlingen, ouders, medeleraren, enz.).

Daarnaast werd via de ontwikkeling van een website (http://bewegingsanalyse.weebly.com) de bovenstaande methodologie ter beschikking gesteld van alle Vlaamse leraren lichamelijke opvoeding met als belangrijkste achterliggende doelstellingen:

  1. Algemene objectivering/onderbouw van bereikte (motorische) leervorderingen binnen het vak lichamelijke opvoeding.
  2. Uitwisseling van voorbeeld bewegingsuitvoeringen tussen leraren lichamelijke opvoeding faciliteren.
  3. Een veel bredere discussie m.b.t. objectieve evaluaties binnen het vak lichamelijke opvoeding teweegbrengen.

Conclusie

Het doel van dit project was enerzijds het mogelijk maken voor leraren lichamelijke opvoeding om gebruik te maken van een basis van objectief geanalyseerde beelden voor een ‘objectieve’ beeldanalyse van sportspecifieke bewegingen. Anderzijds was het de bedoeling om leraren aan te zetten om gebruik te maken van technologie voor beeldanalyse tijdens de les lichamelijke opvoeding. Daarnaast kan het online werkplatform voor leraren lichamelijke opvoeding (en bewegingsexperts) dé kans bij uitstek zijn om de lichamelijke opvoeding te helpen en leerlingen bewust te maken van hun eigen bewegingen.

Enkele sterktes van dit project zijn:

  • Objectiever systeem voor de evaluatie van vakspecifieke eindtermen binnen het domein Motorisch Leren
  • Objectiever systeem voor de evaluatie van leerlingen
  • Een gegeven cijfer kan zowel intern (vb. naar andere leraren, op de klassenraad) als extern (vb. naar leerlingen en ouders) objectief onderbouwd worden.
  • Er kan visuele feedback gegeven worden naar leerlingen ter verbetering van het leerproces.
  • Leraren lichamelijke opvoeding kunnen beelden met elkaar uitwisselen en gebruik maken van elkaars kennis en vaardigheden binnen een bepaalde sportdiscipline.
  • Het uitwisselen van beelden kan interessante discussies teweegbrengen.(misschien eerder een opportuniteit).
  • Enz.

Toch zijn er ook nog enkele zwaktes. Aan sommigen hiervan kan in de toekomst zeker nog gewerkt worden. Deze zwaktes zijn:

  • Om de kwaliteit van de ingezonden beelden door derden te garanderen, zullen de ingezonden beelden altijd gecontroleerd moeten worden voordat ze op de website geplaatst worden. Dit werk is zeer tijdsintensief
  • Weebly is een gratis website. Een nadeel aan dit platform is dat er enkel bestanden tot 10MB geüpload kunnen worden

Naast het objectief evalueren door de leraren, kan dit project ook nog op andere manieren worden gebruikt, zodat het nog een grotere meerwaarde geeft aan de les lichamelijke opvoeding. Zo is het een mogelijkheid dat leraren de leerlingen feedback kunnen geven aan de hand van het beeldmateriaal. Daarnaast kunnen er beelden live worden opgenomen in Kinovea, waardoor men heel wat tijd kan winnen. Met deze beelden is er ook een mogelijkheid tot zelfevaluatie door de leerlingen. In de toekomst hopen we dit idee grootschalig te kunnen implementeren. We zouden graag een volledige database tot stand brengen, waarin alle leerkrachten lichamelijke opvoeding informatie kunnen opzoeken, zelf beelden en kernbeelden kunnen maken en dezen verder delen. Zo zullen nieuwe bewegingen of nieuwe sporten makkelijk kunnen aangevuld en ontdekt worden door leraren lichamelijke opvoeding in heel Vlaanderen. Daarnaast, en wat eigenlijk het belangrijkste voordeel is hierbij, zal er over heel Vlaanderen en binnen alle onderwijskoepels een interessant digitaal leermiddel worden geïntegreerd in de lichamelijke opvoeding en zullen alle leraren lichamelijke opvoeding de kans krijgen om op een objectieve manier te evalueren tijdens hun lessen. Ook zouden we graag aan de Bond Voor Lichamelijke Opvoeding (BVLO) willen vragen om onze website te promoten op hun website en via hun tijdschriften.

Presentatie

presentatie LO1

Linken

Referenties

Hardman, K., & Marshall, J. (2000). The state and status of physical education in schools in international context, European Physical Education Review, 6(3), p. 203-229.

Huts, K., De Knop, P., Theeboom, M., & Van Hoecke, J. (2007). The quelity of physical education in Flemish secondary schools. (Brussel, VUBPress).

Kimbroug, S., Tietjen-Smith, T., Block,B., & Blackmon,C. (2014). Use of avatars to depict teacher characteristics in physical education, Chronicle of Kinesiology & Physical Education in Higher Education, 25(3), p.21-28.

Madou, T., & Cottyn, J. (2014). Videofeedback met behulp van tablets in de les L.O. Tijdschrift voor Lichamelijke Opvoeding, 1(241), p.22-26.

Pringle, R. (2000). Physical education, positivism, and optimistic claims from achievement goal theorists, Quest, 52(1), p. 18-31.

Pühse, U., & Gerber, M. (2005). International Comparison of Physical education: Concepts-Problems-P Prospects (Oxford, Meyer & Meyer Sport).

Appendices

Appendix 1: Overzichtsmatrix van individuele bijdragen

Naam Onderzoek naar Aanmaak van... Gebruikte technologie Rapport Andere
Donckier de Donceel Anne-Sophie
  • doorsturen grote bestanden
  • Wikibook
  • Opname en verwerking beeldmateriaal
  • Doodle
  • Wetransfer
  • Rapport op wikibook
  • Kinovea
  • Big Blue Button
  • Skype
  • Doodle
  • Dropbox
  • Wetransfer
  • Wiki
  • Samenvatting
  • Doel-concept
  • Gebruikte technologie
  • Feedback en aanpassingen
  • Groepsoverleg
Huts Kristof
  • Analyse beeldmateriaal
  • doorsturen grote bestanden
  • Opname en verwerking beeldmateriaal
  • Dropbox
  • Presentatie
  • Wetransfer
  • Kinovea
  • Big Blue Button
  • Skype
  • Doodle
  • Dropbox
  • Wetransfer
  • Keepvid
  • Samenvatting
  • Doel-Concept
  • Gebruikte technologie
  • Verwezenlijkingen
  • Conclusie
  • Feedback en aanpassingen
  • Groepsoverleg
  • Algemene coördinatie
Ledens Julie
  • Platform
  • Opname en verwerking beeldmateriaal
  • Dropbox
  • Kinovea
  • Big Blue Button
  • Skype
  • Doodle
  • Dropbox
  • Wetransfer
  • 1ste aanzet rapport
  • Doel-concept
  • Gebruikte technologie
  • Conclusie
  • Groepsoverleg
Van Loock Annelies /
  • Opname en verwerking beeldmateriaal
  • Website op klascement en smartschool
  • Kinovea
  • Doodle
  • Dropbox
  • Wetransfer
  • Feedback en aanpassingen
  • Groepsoverleg
Van Raemdonck Cindy
  • Big Blue Button
  • Opname en verwerking beeldmateriaal
  • Big Blue Button
  • Website op klascement en smartschool
  • Big Blue Button
  • Kinovea
  • Big Blue Button
  • Skype
  • Doodle
  • Dropbox
  • Wetransfer
  • Samenvatting
  • Doel-Concept
  • Gebruikte technologie
  • Groepsoverleg
Verhavert Yanni
  • Creative Commons licentie
  • Smartschool
  • Klascement
  • Opname en verwerking beeldmateriaal
  • Doodle
  • Kinovea
  • Big Blue Button
  • Skype
  • Doodle
  • Dropbox
  • Wetransfer
  • Gebruikte technologie
  • Logboek
  • Conclusie
  • Groepsoverleg
Vertonghen Jikkemien
  • Platform
  • Opname beeldmateriaal
  • Website/ platform Weebly
  • Weebly
  • Kinovea
  • Big Blue Button
  • Skype
  • Doodle
  • Dropbox
  • Wetransfer
  • Gebruikte technologie
  • Feedback en aanpassingen
  • Groepsoverleg

Handtekeningen

--Anne-Sophie Donckier de Donceel (talk) 11:21, 2 May 2015 (PDT)

--Julie Ledens (talk) 11:46, 2 May 2015 (PDT)

--Yanni Verhavert (talk) 13:30, 2 May 2015 (PDT)

--Cindy Van Raemdonck (talk) 14:48, 2 May 2015 (PDT)

--Jikkemien Vertonghen (talk) 07:28, 3 May 2015 (PDT)

--Kristof Huts (talk) 10:26, 3 May 2015 (PDT)

--Annelies Van Loock (talk) 11:48, 3 May 2015 (PDT)