Rapport groep 2015 Psycho-Ago1

From Edutech
Jump to: navigation, search

Psychoanalyse en Surrealisme - Een digitaal leerobject met CourseLab en Kahoot! in moodle

03.05.2015

Groepswerk gemaakt in het kader van het vak onderwijstechnologie Lerarenopleiding VUB


Groepsleden

  • Birgit Bertram
  • Matson Driesen
  • Rozewinde Gerits
  • Laetitia Habils
  • Katrien Koolen
  • Fien Lettany
  • Jon Strubbe
  • Margo Verhasselt


Samenvatting

Omdat onze groep werd samengesteld uit voornamelijk psychologen en kunstwetenschappers, vonden we het interessant om een digitaal leerobject aan te maken dat in beide vakgebieden gebruikt kan worden. We kozen psychoanalyse en surrealisme als onderwerp voor ons project. De bedoeling is dat het leerobject dat we maakten, gebruikt kan worden in de vakken Gedragswetenschappen, Cultuurwetenschappen en Esthetica in de derde graad ASO. We hebben hiervoor met CourseLab en Kahoot! gewerkt en ons leerobject op moodle via de website van gnomio.com gepubliceerd. De leerlingen kunnen ons leerobject vrij gebruiken en naar eigen keuze, interesse en volgorde, de verschillende slides zelfstandig doornemen. Er werden diverse werkvormen gebruikt, zodat de verschillende manieren van leren mogelijk worden: leren via lezen, luisteren, kijken en schrijven. Met de Kahoot! kan, aansluitend op het leerobject, de verworven leerstof geëvalueerd en klassikaal besproken worden. In het moodle forum kunnen de leerlingen met elkaar in discussie treden over de leerstof. In deze combinatie worden drie verschillende interacties voor leren mogelijk: leerling - leerobject, leerling - peers en leerling - leerkracht.

Doel - Concept

Vragen waar geen eenduidige antwoorden op bestaan komen in de vakken Gedragswetenschappen, Cultuurwetenschappen en Esthetica regelmatig voor en het vormen van een mening en discussievaardigheden zijn belangrijke leerdoelen. Daarom zijn we voor ons leerobject op zoek gegaan naar vrije open source software die mogelijkheden biedt voor open vragen en werkvormen.

Om onze achtergrond in de kunstwetenschappen en psychologie te combineren, kozen we voor het onderwerp: Psychoanalyse als verklarend model voor kunst. Het biedt leerlingen bovendien de mogelijkheid om vakoverschrijdend inzicht te verwerven: een kunstobject kan volgens deze drie wetenschappelijke perspectieven bekeken worden. Ook binnen de leerplannen van deze vakken kan dit onderwerp geplaatst worden. In de leerplannen vonden we onder andere volgende leerdoelen terug: "de gelaagdheid van kunstwerken" (mimesis, expressie, transformatie) en de "verklaringsmodellen voor de kunst" (Psychoanalyse: "kunst als sublimatie van het driftleven" en ook psychoanalyse: kunst als veld voor verdrongen impulsen op symbolisch vlak, (sublimatie van het driftleven) kunst als uiting van de expansie van het “Ik” (en niet van het “Es”): de triomf van meesterschap en probleemoplossing als doel op zichzelf.). Binnen de kunsthistorische context kunnen we bepaalde technieken (automatisch tekenen) en stromingen binnen het surrealisme (abstract en figuratief surrealisme) verder uitdiepen.

Het uiteindelijke doel is dus een vakoverschrijdend leerobject te creëren, waarbij de leerlingen op een zelfstandige manier de leerstof kunnen verwerven.


De idee is dat er vertrokken wordt vanuit drie verschillende perspectieven die elk op hun beurt worden toegelicht. Zo krijgen we 3 brillen die elk een ander licht werpen op een kunstwerk. Voor elke bril wordt de theoretische achtergrond aangehaald als ook enkele grondleggers van de theorie. Tevens worden voorbeelden aangehaald. Als laatst worden deze brillen elk naast elkaar geplaatst en uitgelegd bij een specifiek schilderij van Dali, nl. "De volharding van de herinnering".

Bij dit kunswerk is het de bedoeling dat de leerlingen drie verschillende brilletjes kunnen aanklikken, waarbij ze telkens, "door een andere bril", naar het kunstwerk kijken. Een eerste bril geeft een zicht op de kunsthistorische context van de kunstwerken: wanneer werden de werken gemaakt en door wie werden ze gecreëerd, wat is surrealisme, wat is het verschil tussen het abstract en het figuratief surrealisme,...? Bij de tweede bril bekijken we de cultuurhistorische samenhang tussen de psychoanalyse en het surrealisme. Wat is de link tussen de wetenschap en de kunst? Een aantal begrippen, zoals bewuste, voorbewuste, onderbewuste, id, ego, superego,...zullen hierin verklaard worden. Daarnaast zijn er een aantal namen die worden uitgelicht, zoals Sigmund Freud en André Breton. De derde en laatste bril tenslotte, geeft de leerlingen een duidelijkere kijk op de psychologische achtergrond. We leiden de leerlingen rond tussen een aantal begrippen omtrent de psychoanalyse van Sigmund Freud.

Via deze weg heeft alles met alles te maken en kan alles aan elkaar gelinkt worden: psychoanalyse-bewuste-onderbewuste-dromen-automatisch tekenen-kunst-...

Gebruikte technologieën

Technologieën gebruikt voor publicatie van het materiaal

Moodle via free hosting website http://www.000webhost.com/

Om niet op het laatste nippertje voor de deadline voor een probleem te komen te staan, werd op zoek gegaan naar een kosteloze mogelijkheid om een moodle te hosten. Op dat moment was nog niet duidelijk dat de integratie van lams niet zou plaatsvinden (zie verder). Daarom werd een poging ondernomen om een eigen moodle op een free hosting site te installeren. Dit was echter een frustrerende ervaring. Na een halve dag werk met het installeren van een kosteloze website via http://www.000webhost.com/, het downloaden van de moodle files op de eigen computer en het uploaden op de nieuwe site, moesten we vaststellen, dat het installeren van moodle op deze freehosting site toch niet zou lukken. Dit was in tegenspraak met de voordien op het internet gevonden informatie. De nieuwe versie van moodle bevat blijkbaar meer dan 14.000 files en op de freehostingsite staat een limiet van 10.000 files.

Moodle via http://www.freemoodle.org/ - het ideaal?

Van Bruno Van Bogaert kregen we via het forum op PointCarré de tip http://www.freemoodle.org/ te gebruiken. Deze website hadden we in het begin ook al overwogen, maar aangezien daar de integratie van lams niet mogelijk was en we dit toch als een meerwaarde zagen, werd deze optie toen verworpen. Maar wat maakt freemoodle.org zo bijzonder? freemoodle.org werd opgericht in herdenking aan Haidee Mealor, een heel actieve moodle enthousiasteling die in 2011 overleed aan kanker. Het doel van de site is “To provide educators and learners opportunities to change the world for the better through access to free education using Moodle”. http://www.freemoodle.org/mod/page/view.php?id=3 Deze website is dan ook vrij van commerciële belangen, in vergelijking met bijvoorbeeld de eerder beschreven freehostingsite, waar men natuurlijk hoopt dat je uiteindelijk een betaalde service bij hen koopt. De site van freemoodle.org is helemaal gefinancierd en onderhouden door Human Resource Development International, een officiele Moodle Partner uit Nieuw Zeeland.

We hebben ingelogd op freemoodle.org om een course aan te vragen. Maar bij de heel nauwkeurig beschreven site policy stond het volgende: “Note: due to the large number of non English language course requests that do not comply with our Site Policy, currently only course requests where the course language is English are being accepted.” http://www.freemoodle.org/mod/page/view.php?id=104”

Maar om toch de poging te wagen, werd de volgende course aanvraag ingediend:

Course Request:

  1. Course title: Surrealism and Psychoanalysis
  2. Brief description / outline of the course: Students can learn about the role of Sigmund Freud’s psychoanalysis in surrealist art. They will learn key concepts of psychoanalysis such as the unconscious and id, ego & superego and how this plays a role in surrealist art of representing dreams and the idea of automatic drawing. Hereby they will get to know artworks of Salvador Dalí and René Magritte. This course is made for students of secondary school level.
  3. Language of course: Dutch
  4. Is the course just for your own Students: No, it is for everybody who is interested.
  5. Will the course allow Guest access: Yes.
  6. Is this course for you personally e.g. as part of a training / development process /course:
  7. We are developing a digital learning object as part of our course on education technologies at the Free University of Brussels. We would like to publish it via moodle so that it is freely accessible and reusable for everyone. We all have already a master diploma in art history or psychology and some work experience. For example I already worked a couple of years in art education with museums and non-profit art organizations. So I think we have the professional skills to develop a high quality course.
  8. How long have you been using Moodle: We just started using moodle, but if we will face any problems using it we will have support by our experienced professor (Frederik QUESTIER) and assistant (Bruno VAN BOGAERT).
  9. Explain clearly how you think this course will benefit users of FreeMoodle.org:
  10. This course will be highly interactive and will approach students with different learning styles equally by using written text, audio, video and images. Students autonomy will be stimulated for example by using tools like a quiz for playful self-evaluation.

Maar zoals te verwachten, kregen we helaas het volgende antwoord:

“Re: Surrealism and Psychoanalysis Course Request door FreeMoodle Helpdesk - Saturday, 11 April 2015, 08:24 This looks like a really interesting course, but unfortunately we are only accepting courses in English language at this time.”

Moodle via https://www.gnomio.com - met advertenties

Nadat deze idealistische zoektocht op de klippen liep, is het gebruik van een moodle uiteindelijk gelukt via de website gnomio: https://www.gnomio.com/ Hier is het mogelijk om kosteloos een moodle te maken. Het nadeel bij deze website is dat we advertenties, ook voor de leerlingen, moeten accepteren. Tot nu toe zijn we wel alleen serieuze reclame tegengekomen, die ook niet zeer visueel dominant is, zodat we denken dat deze voor de leerlingen geen hinder of te grote afleiding zal veroorzaken. Een ander nadeel is hier ook, dat niet actieve moodles na 30 dagen worden gewist.

Een forum in moodle

Om de leerlingen over bepaalde vragen met elkaar te laten discussiëren, hebben we naast onze cursus ook een forum aangemaakt in de moodle.


Technologieën gebruikt voor aanmaak van het materiaal

Lams

Op onze zoektocht zijn we op Lams gestoten. Lams is een open source software met GPL licentie. Lams wordt op de website beschreven als “highly intuitive” en ondersteunend voor collaboratief leren (zie http://lamsfoundation.org/index.htm). Volgens de presentatie “Wat is lams?” (http://wiki.lamsfoundation.org/pages/viewpage.action?pageId=4686160) kun je met lams stemmen, discussiëren en debatteren. Dit kan bijvoorbeeld met een chatfunctie. De resultaten van een stemming kun je met taart- of een staafdiagram visualiseren. Ook is het mogelijk om een quiz met open vragen te maken en de verschillende antwoorden voor alle leerlingen zichtbaar te maken. Op deze manier wordt ook peer-learning mogelijk gemaakt. Dit leek voor ons het ideale tool te zijn. Bij nader onderzoek naar de technische vereisten werd duidelijk, dat het nodig zou zijn lams op een server te installeren en in moodle te integreren. Tijdens de eerste BigBlueButton online conference vroegen we of we lams eventueel op een VUB server zouden kunnen installeren. Dit was echter niet mogelijk en het werd ons afgeraden lams te gebruiken, omdat dit te ingewikkeld zou worden. Een vereiste integratie in moodle zou zeker ook te grote moeilijkheden met zich meebrengen in het kader van dit groepsproject.

CourseLab 2.4

Omdat wij volgens de opdracht geen Xerte mogen gebruiken, hebben we voor het gebruik van CourseLab gekozen, dat volgens een eerste onderzoek op hun website vergelijkbaar met Xerte lijkt te zijn. CourseLab is volgens het Taccle handboek (Hughes, J. et.al.,2009) een zeer krachtige Authoring Tool dat redelijk makkelijk te gebruiken is. Het is wel iets moeilijker omdat het wat tegenintuitief werkt, maar volgens taccle gemakkelijk in gebruik, eens je het een beetje onder de knie hebt. Een groot nadeel is wel, dat er geen MAC-versie van bestaat. Het met CourseLab aangemaakte leerobject kan als scorm bestand geëxporteerd en in elektronische leeromgevingen als moodle of SMARTschool gepubliceerd worden. CourseLab 2.4 is een kosteloos versie. Het verder ontwikkelde CourseLab 2.7 is betaald, maar er bestaat de mogelijkheid een "trial versie" te downloaden die 30 dagen geldig is.

Ervaring met het programma: Al snel werd duidelijk dat dit programma niet zo gebruiksvriendelijke is als Xerte en je toch een hele hoop tijd en moed nodig hebt om het totale programma uit te pluizen en optimaal te kunnen gebruiken. De structuur van een module was ook niet meteen voor de hand liggend, net zoals de werking van de objecten. Gelukkig zijn er enkele handleidingen op internet te vinden die ons in de hulp schoten en is er tevens een online community waar vragen omtrent het programma besproken worden. Na heel veen gesukkel zijn we er dan toch in geslaagd om een module aan te maken voor deze opdracht. Hoewel we nog niet heel het programma en zijn mogelijkheden door hebben, begint het toch al duidelijk te worden hoe de basisstructuur in elkaar zit en enkele objecten gebruikt kunnen worden. Kortom, het was geen evidente zaak om de module aan te maken en te realiseren tot hoe het er vandaag de dag uitziet. Nog meer tijd en werk zou nodig zijn om gebruikt te kunnen maken van het gehele programma. Tevens is nog een grote nadeel dat het programma niet beschikbaar is voor MAC.

Kahoot!

Omdat CourseLab net als Xerte een redelijk gesloten tool is (het is vooral gemaakt voor het leren van de leerling vanuit het digitaal leerobject (geen peer-learning of weinig leerkracht-leerling interactie), zijn we op zoek gegaan naar tools die we zouden kunnen gebruiken om deze tekortkomingen te compenseren. Op deze manier zijn we bij de vrije Online Voting systemen van https://getkahoot.com/ en http://www.socrative.com terecht gekomen. Omdat Kahoot! visueel aantrekkelijker en makkelijker in gebruik lijkt te zijn, hebben we deze tool gekozen. Met Kahoot! maakt de leerkracht online een “kahoot” aan. De leerlingen kunnen via een link en ter plekke gecreëerd paswoord, met hun eigen gsm, tablet, laptop/computers,... inloggen via de internetverbinding. Wifi is een vereiste, zodat voor de leerlingen geen extra kosten ontstaan. Via deze weg kunnen onder andere meerkeuzevragen aan de leerlingen worden gesteld. Dit in de vorm van een quiz, discussie of survey. Voor de opmaak van de vragen kan de leerkracht zelf beslissen of aan de vragen punten worden toegekend. Daarnaast beslist hij per vraag hoeveel seconden de leerlingen krijgen om deze op te lossen. Bij elke meerkeuzevraag kunnen soms meerdere antwoordmogelijkheden correct zijn. Nadien worden de antwoorden van de hele klas in diagrammen getoond. Via een eventuele beamerprojectie van de computer van de leerkracht, kunnen deze voor iedereen zichtbaar gemaakt worden en klassikaal besproken worden. Als reactie op ons tussentijds voorstel kregen we o.a. de vraag, hoe we Kahoot! in ons leerobject met CourseLab willen integreren. De “kahoot” moet, zoals beschreven, online aangemaakt worden en kan niet direct in het leerobject geïntegreerd worden. De "kahoot" kan wel online voor alle kahootgebruikers toegankelijk gemaakt worden, zodat andere leerkrachten deze kunnen (terug)vinden en hergebruiken. In het leerobject met CourseLab kan een slide worden aangelegd met een externe link naar de website van Kahoot!, waar leerlingen zich voor de "kahoot" kunnen opgeven. Voor iedere sessie word een nieuwe “game pin” aangemaakt, die ze daar moeten invoeren.

Technologieën gebruikt voor communicatie en collaboratie intern in de groep

We maakten voor de communicatie binnen onze groep gebruik van verscheidene platformen: PointCarré Forum, Webmail (vub), Google Drive, Google Drive (open source alternatief: Syncthing), Skype (open source alternatief: Pidgin), Doodle (open source alternatief: Dudle) en WeTransfer (open source alternatief: FileSender).

Verwezenlijking

Er bestaat momenteel op internet geen kosteloos en niet commerciële mogelijkheid om een moodle te hosten en een Nederlandstalig digitaal leerobject publiek toegankelijk te maken. Als men bereid is reclame te accepteren kan het bijvoorbeeld via https://www.gnomio.com/ Nadelig is hier echter, dat niet actieve moodles na 30 dagen worden gewist. Wil men op langere termijn op school met moodle werken, is het daarom aanbevolen om deze op een server van de school te installeren.

Wat het gebruik van kunstwerken betreft in ons digitaal leerobject, stootten we op een aantal problemen. Eerst werd algemeen gezocht naar de kunstenaars: welke kunstenaars zijn interessant om binnen ons onderwerp aan te halen. We kwamen redelijk snel op Dali en Miro, twee Spaanse surrealisten maar met andere ideeën, stijlen en technieken. Daarnaast vonden we het interessant om verschillende kunstvormen aan te halen. Naast twee schilderijen, kozen we daarom voor een kortfilm van Dali, in samenwerking met de Spaanse regisseur Bunuel: "Un Chien Andalou", uit 1928. We hadden de kunstenaars gekozen, daarna moesten we de kunstwerken selecteren. Voor Dali viel de keuze op "De volharding van de Herinnering", een schilderij uit 1931. Een afbeelding hiervan werd via google.com gezocht onder de licentie "gelabeld voor hergebruik, inclusief aanpassingen". Deze werd makkelijk gevonden. Voor Miro bleek dit al een moeilijkere opgave. We verkozen in de eerste plaats het schilderij "Het carnaval van de Harlekijn" (1924-1925), maar helaas vonden we hiervoor geen afbeeldingen op het internet met een goede licentie. Het viel ons op dat er van Miro maar heel weinig afbeeldingen van zijn kunstwerken op het internet onder vrije licenties te vinden zijn. Uiteindelijk hebben we een ander schilderij gevonden, "Een Catalaans Landschap (de jager)" (1923-1924), gelabeld voor niet-commercieel hergebruik, inclusief aanpassing. Tenslotte moesten we nog de kortfilm van Bunuel en Dali vinden, zodat we deze zonder fout kunnen gebruiken in ons leerobject. Opnieuw werd gezocht via google.com en we vonden het filmpje integraal op youtube.com. Het was niet helemaal duidelijk of het filmpje de juiste rechten had, maar we gingen ervan uit dat dit wel het geval was. We hadden de linken naar de afbeeldingen ook in deze wiki-pagina geplaatst, maar moesten helaas vaststellen dat twee links ineens niet meer werkten. Dit was het geval voor het filmpje "Un Chien Andalou". Deze werd blijkbaar van het net gehaald, omwille van een conflict omtrent de auteursrechten. Voor de zekerheid hebben we daarom de verschillende links weggehaald uit het wiki-document.

Conclusie

In de combinatie van Courselab, Getkahoot en Moodle hebben we nu een mogelijkheid gevonden om de behoefde aan open vragen en werkvormen zoals boven beschreven, tegemoet te komen. Onze indruk is wel, dat dit nog beter en efficiënter zou kunnen gebeuren met een combinatie van Lams en Moodle. Helaas is dit in het kader van dit groepsproject niet mogelijk geweest.

Het werd ons, tijdens het zoeken naar afbeeldingen en filmfragmenten, duidelijk hoe ingewikkeld het domein van auteursrechten en vrije licenties is. Blijkbaar is het mogelijk dat mensen iets online zetten onder een vrije licentie, maar dat nadien plotseling toch beslist wordt, dat dit niet kan, omwille van auteursrechten.

Linken

Referenties

de Vreede, M., "Het oog in het wild: surrealisme en schilderkunst", Utrecht 1989.

Hughes, J. et al., "TACCLE. Teachers’ Aids on Creating Content for Learning Environments", Brussel 2009.

Urbina, C. et al., "Cultuurgek 4. Cultuurwetenschappen voor het zesde leerjaar GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap", Berchem 2011.

Leerplan GO!, Derde graad ASO, Humane wetenschappen (leerplannummer: 2006/049) voor het vak AV Cultuurwetenschappen.


http://nl.wikipedia.org/wiki/Surrealisme#Psychoanalyse

http://collectie2008.boijmans.nl/nl/work/2782%20%28MK%29/

http://nl.wikipedia.org/wiki/Salvador_Dal%C3%AD

http://nl.wikipedia.org/wiki/De_volharding_der_herinnering

http://nl.wikipedia.org/wiki/Joan_Mir%C3%B3

http://nl.wikipedia.org/wiki/Luis_Bu%C3%B1uel

http://en.wikipedia.org/wiki/Un_Chien_Andalou

http://en.wikipedia.org/wiki/Salvador_Dal%C3%AD

https://www.flickr.com/photos/lespetitescases/13946177772/

http://de.wikipedia.org/wiki/Sigmund_Freud

https://www.flickr.com/photos/paille-fr/10170075553/

http://li.wikipedia.org/wiki/Surrealisme

Appendices

Appendix 1: Overzichtsmatrix van individuele bijdragen

Overzichtsmatrix
Wie Installatie Aanmaak leermateriaal Gebruikte tech Rapport Presentatie
Birgit Bertram installatie wiki rapport, moodle, doodle Zoektocht naar tools, ideeën inhoud in digitale werkvormen omzetten wiki, CourseLab 2.4, Lams, Kahoot!, Socrative, moodle, doodle (open source alternatief: Dudle), Skype (open source alternatief: Pidgin), PointCarré, Google Drive (open source alternatief: Syncthing), e-mail, WeTransfer (open source alternatief: FileSender) hfdst 1.1 t/m 1.10 Feedback op slides, Presentatie Lams en moodle
Matson Driesen
Rozewinde Gerits Zoektocht naar kunsthistorische inhoud, samenvatting tweede bijeenkomst Wiki, Courselab, Moodle, PointCarré, Open Office Impress, Skype (open source alternatief: Pidgin), Google Drive (open source alternatief: Syncthing), e-mail, WeTransfer (open source alternatief: FileSender) spelling nalezen Presentatie aanmaken in Open Office Impress
Laetitia Habils Uitwerking van de inhoud en verwezenlijking van het object in courselab: uitdocteren van het programma en programmeren wiki, Courselab, google docs, skype, WeTransfer hfdst 1 slides
Katrien Koolen Opstellen tussentijds rapport. Uitwerking van de inhoud en verwezenlijking van het object in courselab: uitdocteren van het programma en programmeren wiki, courselab, google docs hfdst 1 slides
Fien Lettany Cultuurwetenschappelijke achtergrond (surrealisme-psychoanalyse, André Breton), kunstwerken en bijhorende achtergrond wiki, Kahoot!, moodle, skype, PointCarré, google drive en docs, e-mail doel en concept, nalezen inhoud slides
Jon Strubbe Kahoot! Assistentie bundelen voor de psychoanalytische inhoud, integratie van psychoanalytische inhoud met andere inhouden (kunst en cultuur). Dit vanuit de inhoud van Margo. Aanmaak en opmaak inhoud van Kahoot! Quiz, wiki, Kahoot!, moodle, skype, PointCarré, google drive en docs, e-mail hfdst 1.4.2.3 slides
Margo Verhasselt Samenvatting eerste bijeenkomst, posten van tussentijds voorstel, zoektocht naar en uitschrijven van inhoud over psychoanalyse. wiki, PointCarré, google drive en docs, e-mail Samenvatting + nalezen inhoud slides


Handtekeningen

--Laetitia Habils (talk) 08:25, 5 May 2015 (PDT)

--Jon Strubbe (talk) 13:48, 2 May 2015 (PDT)

--Birgit Bertram (talk) 13:21, 3 May 2015 (PDT)

--Rozewinde Gerits (talk) 14:00, 1 May 2015 (PDT)

--Fien Lettany (talk) 05:23, 2 May 2015 (PDT)

--Margo Verhasselt (talk) 07:42, 2 May 2015 (PDT)

--Katrien Koolen (talk) 13:12, 3 May 2015 (PDT)

(Handtekening kan je automatisch laten opnemen door in de editor de derde knop van links te gebruiken. Met uw handtekening geeft u aan dat u de tekst gelezen heeft tot op dat moment, inclusief hetgeen over u geschreven is in de overzichtsmatrix.)